Belandde je in het leven elders dan waar je je voorstelde? Hoe zagen de wendingen op je pad eruit? Wat bleef doorheen je verrassende of zelfs onlogische keuzes toch onbewust de leidraad? En wat zien professionele kameleons uiteindelijk als hun levenswerk? Onze nieuwe vraagstaart spit het brein uit van telkens weer een andere markante zigzagger.
Tijdens haar studies Oude Geschiedenis – archeologie was ook een optie – heeft Kathie Beelen (1965) geen idee dat ze ooit zal meebouwen aan Europese duurzaamheidsprojecten rond voeding. Dat is voor later, véél later. Want na een kort intermezzo bij de KAV (Katholieke Arbeidersvrouwen) en de Nationale VrouwenRaad wordt de toeristische sector de start van haar eerste carrièrehelft.
Als reservatiemedewerker en al snel als kantoordirecteur gaat ze aan de slag in charterluchtvaart en tour operating, met Turkije en Noord-Cyprus (Turkstalig Cyprus) als bestemmingen. Het biedt haar precies wat ze zoekt: avontuur, dynamiek en internationale contacten. Never a dull moment, want als vrouw een leidinggevende rol opnemen in een mediterrane machocultuur is een stevige uitdaging. Ze trotseert het patriarchaat en de chaos met hard werken en fingerspitzengefühl om situaties te ontmijnen, maar ook met bakken humor en een kenmerkende klaterende lach. Het zijn intensieve jaren waarin ze zich volledig in haar werk verliest.
Later gaat ze als kantoordirecteur aan de slag bij de reisbureauketens Airstop. Een meer conventionele werkomgeving, waar effectief leidinggeven en marges halen de boodschap is. Door de aanvankelijk levensbedreigende ziekte van haar tienerzoon komt er een eind aan dat leven en dringt een baan dichterbij huis zich op. Ook al weet ze weinig over duurzame voeding en de korte keten wordt ze dankzij haar drive met open armen onthaald bij Vredeseilanden, later Rikolto, een vzw die uitgroeit tot een internationale netwerkorganisatie die werkt aan duurzame voedselsystemen.
De vibe van de luchthaven, Istanbul en Nicosia wordt ingeruild voor vergaderzalen en beleidsnetwerken. De internationale dimensie blijft, maar krijgt een andere invulling. Bij Rikolto wordt Kathie Beelen een drijvende kracht achter initiatieven die voedsel, gezondheid en duurzaamheid promoten bij bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen. Vooral GoodFood@School, dat kinderen toegang wil geven tot gezonde, duurzame voeding, beschouwt ze als een belangrijke professionele verwezenlijking. Het programma startte in 2016 en loopt als een kompas voor scholen in de EU en wereldwijd van Vietnam over Congo, Burkina Faso, Senegal en Oost-Afrika tot Latijns-Amerika.
De kameleonvraagstaart
Wat betekent wendbaarheid voor jou?
“Wendbaarheid is opportuniteiten zien en ze durven grijpen. Niet vastroesten in routines of gewoontes, maar openstaan voor wat zich aandient. Soms betekent dat bewust uit je comfortzone stappen wanneer zich een nieuwe kans voordoet.”
Welke gewoonte of overtuiging heb je de voorbije jaren bewust losgelaten?
“Ik heb geleerd om mijn werk minder mee naar huis te nemen. Vroeger kon ik helemaal opgaan in wat ik deed. Dat gaf veel energie, maar het slorpte me ook op. Met de jaren heb ik geleerd meer afstand te nemen en beter los te laten.”
Welke eigenschap bewonder je het meest in mensen die in de chaos overeind blijven?
“Verbindend blijven communiceren. Ik bewonder mensen die ook tijdens crisissen rustig blijven, bruggen bouwen en niet vervallen in polarisatie. Zeker in de media zie je hoe zeldzaam dat soms geworden is.”
Wat is de meest waardevolle bocht die je ooit in je carrière gemaakt hebt?
“De overstap van toerisme naar een vzw. Financieel of professioneel leek dat toen misschien niet de meest logische keuze, maar de maatschappelijke betekenis die ik vandaag ervaar biedt me echt meer voldoening. Ik heb het toerisme wel gemist, zeker in het begin, maar achteraf bekeken was die stap – ook al werd ik ertoe gedwongen door de ziekte van mijn zoon – absoluut de juiste beslissing.”
Wat is het dapperste dat je ooit gedaan hebt door nee te zeggen?
“Confrontaties ga ik liever niet aan, maar ik ben ooit wel bewust ingegaan tegen een beslissing van mijn leidinggevende. Ik moest een groep cultuurliefhebbers begeleiden naar Noord-Cyprus. Tussen mijn Turkse baas in Düsseldorf, waar ons hoofdkantoor toen was, en mezelf heerste er toen al een tijdje wantrouwen. Op de luchthaven kreeg ik plots een telefoontje dat ik niet mee mocht boarden. Ik heb toen voet bij stuk gehouden omdat ik vond dat je een groep reizigers niet zomaar in de steek laat. Op dat moment voelde dat best moedig, al had de situatie ook zijn hilarische kanten. Zoals toen ik in het hotel in Cyprus eerst geen kamersleutel kreeg, maar een medewerker me uiteindelijk een chique suite in een torenkamer toewees. Op de luchthaven had ik net die dag trouwens een haaientandje gevonden. Dat was mijn amulet. Het heeft geholpen.”
Welk talent dat je niet bezit, had je graag gehad?
“Ik zou graag beter kunnen zingen. Dat is zo’n talent waar ik altijd een beetje jaloers op ben geweest.”
Wat is de meest onconventionele beslissing die je nam die achteraf verrassend goed uitpakte?
“Gaan werken rond duurzame voeding. Op dat moment voelde het als een grote sprong in het onbekende, maar achteraf heeft het mijn loopbaan enorm verrijkt.”
Welke vorm van creativiteit wordt onderschat? En wanneer ben je zelf op je creatiefst?
“Creativiteit zit niet alleen in kunst of design. Ook in regelgeving, systemen en processen kun je creatief zijn. Dan bedoel ik niet per se boekhoudkundig creatief zijn. Ik vind het boeiend om binnen bestaande kaders mogelijkheden te zoeken die anderen niet meteen zien. Veel mensen laten zich afschrikken door regels, terwijl daar vaak meer ruimte in zit dan ze denken.”
Is er een discipline die je nodig hebt, maar waar je mee worstelt?
“Ik lijd hevig aan uitstelgedrag. Ik weet meestal perfect wat ik moet doen, maar ik stel dingen eigenlijk toch altijd uit tot het laatste moment.”
Wat is voor jou het verschil tussen koppig zijn en volhardend blijven?
“Koppigheid is vasthouden aan je gelijk, zelfs wanneer goede argumenten het tegendeel bewijzen. Volharding betekent dat je openstaat voor andere inzichten, maar trouw blijft aan wat je echt belangrijk vindt zolang niemand je overtuigt van het tegendeel.”
Wat is je grootste succes en welke prijs heb je daarvoor betaald?
“De omschakeling naar het werken rond voeding en duurzaamheid heeft me veel gebracht. De prijs was wel dat ik afscheid moest nemen van de dynamiek van de toeristische sector en de vele, vele mensen die ik daar had leren kennen. Ik miste de internationale context, de luchthaven en ook de snelheid van die wereld.”
Wat is je huidige gemoedstoestand?
“Ik merk op mijn eenenzestigste dat ik in een fase terechtkom waarin sommige hoofdstukken stilaan afgerond worden. Je voelt dat een jongere generatie klaarstaat om het over te nemen. Dat vind ik wel een hele verandering. Maar het biedt wel weer nieuwe perspectieven op andere terreinen.
Welke rol speelt toeval bij succes?
“Een grote rol. Veel opportuniteiten ontstaan toevallig. Maar je moet ze natuurlijk wel herkennen wanneer ze zich aandienen. Mijn bijna ziekelijke nieuwsgierigheid maakt dat ik ze zelden mis.”
Wat was je meest leerrijke tegenslag?
“Een project rond gezonde voeding op school. Ik dacht dat alles perfect liep: aangepast aanbod, lesmateriaal, activiteiten, een groot slotfestival. Op het einde van het schooljaar zag ik de directeur echter vrolijk een vleesbarbecue organiseren. Toen besefte ik dat ik vooral mijn eigen visie had uitgerold zonder eerst een gedeelde visie te creëren. Dat was een belangrijke les over verandering en draagvlak. Verandering werkt pas als mensen samen eigenaar worden van een idee.”
Wat helpt jou om niet te verharden of te verzuren?
“Relativeren. En beseffen dat niet alles perfect hoeft te zijn. Ook ouder worden helpt daarbij.”
Zijn er dingen waar je ondanks al je ervaring nog fundamenteel over twijfelt?
“O ja, over heel veel. Ik ben een Weegschaal, ik twijfel voortdurend. Ik ben iemand die alles afweegt en vanuit verschillende perspectieven bekijkt. Pas wanneer ik een beslissing genomen heb, ga ik er volledig voor.”
Welke kwetsbaarheid mag volgens jou vaker zichtbaar zijn?
“Toelaten dat je dat niet perfect bent, dat ook tonen en niet altijd zo perfectionistisch willen zijn. Het is heel belangrijker om open en eerlijk te zijn over wat niet lukt.”
Hoe kom je tot je beste ideeën en hoe maak je er ruimte voor?
“Ik moet bewegen om te kunnen denken. Een lange treinrit, wandelen, rondkijken in een stad, zelfs wat doelloos windowshoppen. Zodra ik fysiek in beweging ben, komt mijn brein op gang.”
Welk aspect van jouw persoonlijkheid probeer je te temperen?
“Mijn ongeduld. De scherpste kantjes zijn er met de jaren wat afgegaan, maar het blijft een werkpunt.”
Wat zie je als je levenswerk?
“Professioneel is dat zonder twijfel GoodFood@School. Het kader dat we ontwikkeld hebben wordt vandaag in meerdere Europese landen toegepast. Persoonlijk zijn mijn kinderen natuurlijk minstens even belangrijk.”
Wie is jouw favoriete historische personage?
“Ik ben gefascineerd door figuren uit de klassieke oudheid. Ik zou bijvoorbeeld graag eens gezien hebben hoe Socrates en Xanthippe – zogenaamde een lastige, humeurige zeur – écht met elkaar omgingen.”
Wie vergeef je wat nooit?
“Eigenlijk niemand. Ik heb een slecht geheugen voor conflicten. Dat is soms een nadeel, maar meestal een voordeel. Ik blijf niet hangen in oude frustraties.”
Welke vraag zouden leiders zichzelf vaker moeten stellen?
“Of ze voldoende aandacht hebben voor meer verbindende en zorgzame perspectieven. Misschien zouden leiders vaker hun vrouwelijke kant moeten aanspreken.”
Welk boek, lied of kunstwerk is jouw kompas?
“Ik vind verhalen van vrouwen die in de plooien van de geschiedenis zijn verdwenen heel interessant. Het verhaal van Camille Claudel (1864-1943) bijvoorbeeld, raakt me nog altijd omdat haar talent zo lang onderbelicht bleef.”
Wat zou jij je twintigjarige zelf willen vertellen?
“Niks. Ik zou toch niet luisteren, haha.”
Hoe wil jij graag herinnerd worden?
“Als iemand die iets betekend heeft voor anderen door mensen af en toe een duwtje in de rug te geven waardoor ze hun eigen weg vonden. En toch ook dat ik meehielp om maatschappelijk een steentje in de rivier te verleggen.”
