“Ik denk dat mensen die met hun lichaam werken een gezond voordeel hebben”, zegt Katleen Ravoet. Ze is handstandartieste in onder meer haar eigen CircRodini. “Om de basis en één enkel trucje goed te beheersen, moet je al snel anderhalf jaar lang zo’n vier uur per dag trainen. Maar ik hoef gelukkig niet meer te bewijzen dat ik op één hand kan staan, ik vind het veel spannender om als artieste en als mens een verhaal te vertellen. Het voelt als een absolute noodzaak en is onlosmakelijk verbonden met wie ik ben.”
“Ik ben vrij laat aan mijn opleiding begonnen maar mijn drang om fysiek bezig te zijn, zat er al heel vroeg in. Vanaf mijn vierde turnde ik op een vrij hoog niveau. Ik kom helemaal niet uit een artiestenfamilie en toch voelde ik een creativiteit in mij broeden, waardoor ik in het middelbaar kunstvakken ben beginnen volgen. Ik voelde mij onder meer aangetrokken door het circus. Tijdens de middagpauzes – we spreken nog over het pre-gsm-tijdperk – jongleerde ik samen met een groepje vrienden op de speelplaats. Het was dus ook geen verrassing dat ik auditie ging doen aan de circushogeschool ESAC in Brussel. Dat nam verschillende dagen in beslag en uiteindelijk raakte ik ook tot in de laatste ronde. Maar ik kon niet zeggen dat mijn goesting om aan de driejarige opleiding te beginnen die week toegenomen was. Integendeel, de zware verwachtingen en de strenge Russische leraar zorgden ervoor dat ik op de allerlaatste dag besloot om het niet te doen. Ik voelde vooral de behoefte om eerst van mijn vrijheid te genieten en dus heb ik eerst twee jaar lang door India en Thailand gereisd. Ik ben nog steeds ontzettend dankbaar dat ik toen mijn intuïtie heb gevolgd. Tijdens mijn trektocht ontdekte ik onder meer yoga, en dat is tot op vandaag een onmisbare factor voor mijn welzijn, zowel professioneel als privé.”
“Maar het leven is niet alleen doen waar je goesting in hebt. Ik besefte dat ik in een bubbel leefde en dat het niet ging blijven lukken met op straat trucjes te doen om wat centen te verdienen. Dus besloot ik op mijn tweeëntwintigste om alsnog aan de vierjarige opleiding Circus and Performance Arts in Tilburg te beginnen.”
Monnikenwerk
“Ik was niet het type dat door de lucht wou zweven als trapziste. Ik bleef liever op de grond om handstandtechnieken te trainen. Dat is ongelooflijk moeilijk en best wel saai. Puur monnikenwerk omdat je slechts tergend traag vooruitgang boekt. Maar precies die dedication lag mij wel. 15 jaar geleden was ik wellicht de enige handstandartieste in Vlaanderen. Na mijn afstuderen ben ik nog in het Oekraïense Kiev gaan trainen om mijn niveau verder op te krikken.”
“Op school draait alles in de eerste plaats om techniek en leer je de trucjes die je nodig hebt om in het circus als personage een verhaal te vertellen. Daar gaat het voor mij echter steeds meer over. Ik word binnenkort 41 en voel uiteraard dat mijn lichaam niet meer zo smooth functioneert en trager herstelt maar ik vind dat niet per se jammer. Hoe ouder ik word, hoe comfortabeler ik me voel op het podium en hoe meer ik besef dat ik me niet langer achter een trucje hoef te verbergen. Ik moet op dat vlak niets meer bewijzen. De waarde van het verhaal dat ik wil vertellen, wat ik als mens te vertellen heb, en de manier waarop ik mij daarvoor als actrice moet blijven ontwikkelen, vind ik intussen veel interessanter.”
“In ons voorlaatste jaar in Tilburg richtten we met twaalf artiesten en muzikanten een eigen company op. We trokken acht jaar lang rond in caravans. Aanvankelijk moesten we rondkomen met amper 500 euro per maand, maar de passie hield ons draaiende. Intussen zijn de financiële mogelijkheden om voorstellingen te maken dankzij het circusdecreet in ons land gelukkig verbeterd maar de intentie is voor mij nog niet veranderd. Maken, optreden blijft een noodzaak die mij blijft drijven. Zonder dat kan ik gewoon niet bestaan. Het is als ademen.”
De redding van het maken
“Dat mijn job en mijn persoonlijkheid één zijn, werd echt pijnlijk en tegelijk prachtig duidelijk in de afgelopen jaren. Tijdens de coronaperiode viel plotseling alles weg. Ik was plots geen artiest meer, enkel nog moeder. En toen voelde ik pas echt de honger om op een podium te staan. In diezelfde periode kregen mijn partner en ik de diagnose dat onze tweeling een genetische afwijking heeft. Als je dergelijke slag in het gezicht krijgt, kan je blijven liggen of je doet er iets mee. Ik heb de emoties omgezet in een nieuwe voorstelling, in iets positief. Als ik geen artiest was geweest, was ik waarschijnlijk bij een therapeut terechtgekomen. In plaats daarvan heb ik de centen geïnvesteerd in een dramaturg en een coach. Het maakproces was mijn therapie. Het stuk was eerst zwaar en anekdotisch, maar tijdens de try-outs besefte ik dat ik de kracht had om het ook lichter en ludieker te maken. De productieperiode van negen maanden heeft mij als mens en als moeder stabieler gemaakt. Als ik nu na de show iemand in het publiek zie huilen van ontroering of zie dat mensen hun zorgen even vergeten, dan is dat de allergrootste voldoening die deze job me kan geven.”
Ondernemer, moeder en artiest
“In mijn wereld is er geen strikte scheiding tussen werk en vrije tijd. Het is een heerlijk chaotisch leven dat paradoxaal genoeg enorm veel discipline vergt. Circusartiest zijn betekent: dagelijks trainen, subsidiedossiers schrijven, boekhouding doen, de verkoop en communicatie regelen, … je moet mij niet te lang voor laptop zetten maar het hoort erbij. Daarnaast is de combinatie met het moederschap een permanente evenwichtsoefening. Vroeger kon ik zomaar mijn valies pakken om drie maanden in Zwitserland te gaan werken. Tegenwoordig moet ik mijn keuzes veel meer afwegen. Vorig jaar speelden mijn man en ik bijvoorbeeld in Riga en besloten we de kinderen mee te nemen. Dat klinkt als een leuk idee, maar het is slopend om half als artiest op het podium te staan en half als bezorgde moeder je kinderen in het publiek in de gaten te houden. (lacht)”
“Ik ben enorm dankbaar voor het parcours dat ik heb mogen afleggen. Als mijn lichaam me toelaat om nog een paar jaar kwetsuurvrij door te gaan, ben ik gelukkig. En daarna wordt het misschien wel tijd om studenten te inspireren om los te breken van dat eindeloze focussen op techniek, en hen te leren hoe ze op zoek kunnen gaan naar hun verhaal en de artiest in zichzelf.”
